☰ Lewe Menu Prawe Menu ☰
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Nidzicy
Herb Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Nidzicy

Piątek 25.09.2020

zaawansowane

Świadczenia rodzinne

Świadczenia rodzinne

 

Świadczenia rodzinne przyznawane są zgodnie z Ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. 139 poz. 992 ze zm.)

Świadczenia rodzinne przysługują:
•    obywatelom polskim,
•    cudzoziemcom:
    - do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
    - jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym,
    - przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się,  zezwolenia            
      na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie, lub w związku
      z uzyskaniem w Rzeczpospolitej Polskiej statusu uchodźcy, lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują
      z członkami rodziny  na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
.   świadczenia rodzinne przysługują osobom, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres
    zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
    społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
 
1.Świadczeniami rodzinnymi są:
Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu:
- urodzenia dziecka
- opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
- samotnego wychowywania dziecka,
- wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej,
- kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
- rozpoczęcia roku szkolnego,
- podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.
Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.
 Świadczenia opiekuńcze:
- zasiłek pielęgnacyjny
- specjalny zasiłek opiekuńczy
- świadczenie pielęgnacyjne.
Dodatki do zasiłku rodzinnego mogą być przyznane tylko w przypadku nabycia prawa do zasiłku rodzinnego.
Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:
rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka,
opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się.
Świadczenia rodzinne przysługują osobom, jeżeli dochód rodziny osiągnięty w roku 2011 w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539,00 zł netto.
W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 623,00 zł netto.
W przypadku, gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że miesięczny dochód z 1 hektara przeliczeniowego wynosi 226,08 zł.
Zasiłek rodzinny przysługuje na dziecko do ukończenia przez dziecko:
•  18 roku życia lub
•  nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo
•  24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
W okresie od dnia 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. wysokość miesięcznego zasiłku rodzinnego wynosi:
77,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia;
106,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia;
115,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli:
- dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;
- dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej;
- osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej;
- pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;
- osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego   rodzica, chyba, że:
* rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
* ojciec dziecka jest nieznany,
* powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
* sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.
* członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
 
Do zasiłku rodzinnego przysługują następujące dodatki:

•  z tytułu urodzenia dziecka – przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka, dodatek przysługuje również opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka.
- dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1000,00 zł.
- w przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.
Dodatek nie przysługuje, jeżeli kobieta w czasie ciąży nie pozostawała pod opieką lekarską przez okres co najmniej od 10 tygodnia ciąży do porodu, pozostawanie pod opieką lekarską potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną.
•  z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:
- 24 miesięcy kalendarzowych;
- 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;
-72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o -niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności
Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie.
W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.
Dodatek nie przysługuje osobie, jeżeli:
     -   bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy;
     -   podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
     -   dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno – wychowawczym z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki, przez więcej niż 5 dni w tygodniu, oraz w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
     -   w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego.
•  z tytułu samotnego wychowywania dziecka – przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
- drugi z rodziców dziecka nie żyje;
- ojciec dziecka jest nieznany;
- powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej się nie żyją.
Dodatek przysługuje w wysokości 170,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340,00 zł na wszystkie dzieci. W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci.
•  z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej – przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, albo opiekunowi prawnemu dziecka.
Dodatek przysługuje w wysokości 80,00 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.
•  z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka – przysługuje matce lub ojcu opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:
1) do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności,
2) powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości:
60,00 zł na dziecko do ukończenia 5 roku życia;
80,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

•  z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego. Dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne.
Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego, w wysokości 100,00 zł na dziecko.
Wniosek o wypłatę dodatku składa się do zakończenia okresu zasiłkowego, w którym rozpoczęto rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne.

•  z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania – przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się:
- w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności – wysokości 90 zł miesięcznie na dziecko albo
- w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej – w wysokości 50 zł miesięcznie na dziecko.
Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.
Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka - przyznaje się w wysokości 1 000 zł na jedno dziecko. Jednorazowa zapomoga, przysługuje matce ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.922,00zł.
Wniosek o wypłatę zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego - w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.  Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.
Jednorazowa zapomoga nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Zapomoga nie przysługuje, jeżeli kobieta w czasie ciąży nie pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, pozostawanie pod opieka medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną.
W/w przepisów nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka a także osób, które przysposobiły dziecko.

Świadczenia opiekuńcze:
1.Zasiłek pielęgnacyjny- przysługuje:
- niepełnosprawnemu dziecku,
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- osobie, która ukończyła 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 153,00 zł miesięcznie.

2.Specjalny zasiłek opiekuńczy-przysługuje osobom na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00zł.

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 520,00zł miesięcznie.

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:

1)osoba sprawująca opiekę:

a)ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

b)podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów,

c)ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,

d)legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2)osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i  korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3)na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4)członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5)na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

6)na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
3.Świadczenie pielęgnacyjne – przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej: 1)matce albo ojcu,

2)opiekunowi faktycznemu dziecka,

3)osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4)innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności –jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
1A.Osobom, o których mowa w pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1)rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2)nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3)nie ma osób, o których mowa w pkt.2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

1B.Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1)nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2)w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 620,00 zł miesięcznie( od 01-07-2013r.).
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:
   1)   osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b)ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,
   2)   osoba wymagająca opieki:
   a)   pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
   b)   została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno – wychowawczym z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki  przez więcej niż 5 dni w tygodniu,
   3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury,
   4)członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art.10,specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,

5)na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art.10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,
   5) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
 
Postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych:
Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej.
Świadczenia rodzinne wypłacane są w MOPS w Nidzicy, nie później niż do 25-go dnia danego miesiąca, za który przyznane zostało świadczenie rodzinne. W przypadku złożenia wniosku w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych po 10 dniu miesiąca, świadczenia rodzinne za dany miesiąc wypłaca się najpóźniej do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek.
Wnioski składać ( oraz pobierać) należy w siedzibie MOPS Nidzica ul. Kolejowa 5 – Dział Świadczeń Rodzinnych.
Godziny przyjmowania wniosków i uzupełnień:
 od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 15.00
Informacja na temat świadczeń rodzinnych udzielana jest również pod numerem telefonu :( 0-89) 625-26-79 (w godzinach urzędowania Ośrodka)

Wytworzył:
Katarzyna Kocińska
Udostępnił:
Marek Szczepkowski
(2005-08-22 13:30:54)
Ostatnio zmodyfikował:
Paweł Żelazny
(2013-02-07 15:11:51)
 
 
ilość odwiedzin: 1214555

Biuletyn Informacji Publicznej wykorzystuje pliki cookies.

Korzystanie z serwisu oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

X